Học viện An ninh nhân dân là cơ sở giáo dục đầu tiên của ngành Công an được thành lập ngày 25/6/1946, là cái nôi của giáo dục, đào tạo trong Công an nhân dân (CAND). Trải qua các giai đoạn cách mạng, Nhà trường lần lượt mang tên gọi: Trường Huấn luyện Công an (1946 - 1949), Trường Công an Trung cấp (1949 - 1953), Trường Công an Trung ương (1953 - 1974), Trường Sỹ quan an ninh (1974 - 1981), Trường Đại học An ninh nhân dân (1981 - 2001) và từ năm 2001 đến nay là Học viện An ninh nhân dân. Để đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc và đảm bảo an ninh, trật tự, từ khi thành lập đến nay, Học viện An ninh nhân dân đã huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cho hàng vạn cán bộ Công an tham gia kháng chiến chống Pháp, chi viện cho chiến trường B, C, K; là đơn vị chủ lực đào tạo cán bộ công an tham gia chiến đấu bảo vệ miền Bắc XHCN trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Trong chặng đường 80 năm xây dựng và phát triển, Học viện An ninh nhân dân đã đào tạo ra đội ngũ sĩ quan An ninh nhân dân có trình độ về lý luận, nghiệp vụ, pháp luật, có bản lĩnh chính trị và phẩm chất cần thiết đáp ứng yêu cầu của cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Đến nay, nhiều cựu học viên của Học viện An ninh nhân dân đã trưởng thành và đạt nhiều thành tích qua thực tiễn công tác, chiến đấu, trở thành nguồn cán bộ chất lượng cao cho ngành Công an và cho một số cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng của đất nước. Nhiều cán bộ, giáo viên, sinh viên sau khi công tác, học tập tại Trường đã trưởng thành, trở thành cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước, ngành Công an, tiêu biểu như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang; Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương;…; gần 400 trăm cựu học viên của Học viện được phong quân hàm cấp Tướng; 15 Giáo sư, 92 Phó Giáo sư; 09 Nhà giáo nhân dân, 38 Nhà giáo ưu tú và 39 đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngay từ khi mới thành lập và trong quá trình xây dựng, phát triển, Học viện An ninh nhân dân luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Bác Hồ, của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an qua các thời kỳ. Trường vinh dự được 8 lần Bác Hồ về thăm và nói chuyện với cán bộ, giảng viên; được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều huân, huy chương, danh hiệu cao quý, trong đó một lần được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng; hai lần được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh; ba lần được phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” và nhiều danh hiệu, phần thưởng cao quý khác. Đây là những phần thưởng xứng đáng cho những chiến công, thành tích của Nhà trường trong chặng đường vinh quang 80 năm đồng hành cùng đất nước và lực lượng CAND.

Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, quán triệt quan điểm chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an về công tác giáo dục, đào tạo trong Công an nhân dân, Học viện luôn giữ vững và phát huy vai trò là cơ sở đào tạo đầu Ngành, có chất lượng và uy tín của ngành Công an và trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Chặng đường 80 năm cũng là quá trình nhà trường không ngừng xây dựng và hoàn thiện hệ thống các ngành, chuyên ngành đào tạo nhằm đáp ứng tốt nhất yêu cầu đào tạo cán bộ cho lực lượng Công an và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Trên cơ sở quán triệt quan điểm chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, Học viện đã tổ chức nghiên cứu mở rộng ngành, chuyên ngành đào tạo, đa dạng hóa các loại hình đào tạo. Từ năm 1995 đến nay, Học viện đã tổ chức đào tạo ở cả 3 trình độ (Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ); đa dạng các hình thức, loại hình đào tạo (chính quy, vừa làm vừa học, văn bằng 2, bồi dưỡng ngắn hạn 6 tháng cho cán bộ tốt nghiệp ngành ngoài, bồi dưỡng chức danh…). Đặc biệt, Học viện là cơ sở đào tạo duy nhất trong CAND được Đảng ủy Công an Trung ương, Lãnh đạo Bộ Công an tin tưởng giao nhiệm vụ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho Cục trưởng, Giám đốc và tương tương của Công an các đơn vị, địa phương.

Học viện An ninh nhân dân từ khi thành lập cho đến nay luôn là trung tâm khoa học lớn và là cơ sở đào tạo có uy tín của ngành Công an và trong hệ thống giáo dục quốc dân. Những kết quả nghiên cứu khoa học của Học viện không chỉ phục vụ thiết thực cho việc nâng cao chất lượng đào tạo, mà còn cung cấp luận cứ khoa học để kiến nghị với Đảng, Nhà nước đề ra các chủ trương, chính sách quan trọng trong lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, giúp cho lãnh đạo Bộ có thêm cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc nhận định, đánh giá tình hình và chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện và đổi mới lý luận nghiệp vụ an ninh.

Học viện đã không ngừng nỗ lực, tìm kiếm, thiết lập quan hệ song phương, đa phương với nhiều đối tác trong khu vực và quốc tế. Qua đó, đánh dấu sự phát triển mới trong hợp tác quốc tế nói chung và hợp tác quốc tế trong đào tạo trình độ đại học của Học viện nói riêng như đào tạo cán bộ cho Bộ Công an nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào (trong đó nhiều đồng chí được giao, giữ các cương vị lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước và lực lượng Công an nước Bạn); hoàn thiện thủ tục cử nhiều học viên đi đào tạo tại các cơ sở đào tạo đại học và sau đại học có uy tín tại Liên Bang Nga.

Phát huy truyền thống 80 năm xây dựng và phát triển, thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên Học viện ANND qua các thời kỳ luôn đoàn kết, nhân văn, sáng tạo, kỷ luật, kỷ cương cùng nhau vun trồng và bồi đắp nên truyền thống, danh tiếng của ngôi trường C500 anh hùng.

Trong kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương và Lãnh đạo Bộ Công an, Học viện An ninh nhân dân đặt ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2046 - dấu mốc kỷ niệm 100 năm Ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân, xây dựng Học viện trở thành trung tâm đào tạo tinh hoa, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bảo vệ an ninh quốc gia; là cơ sở đào tạo tiên tiến chuyên sâu về an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; chủ trì tổ chức các chương trình nghiên cứu khoa học lớn, tổng thể nhằm phát triển lý luận bảo vệ an ninh quốc gia; tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước về chủ trương, chính sách, nghệ thuật, đối sách, giải pháp trong bảo vệ an ninh quốc gia.

Để thực hiện được những bước đi chiến lược đó, thời gian tới, Học viện An ninh nhân dân đề ra phương hướng phát triển với các nội dung trọng tâm:

Một là, xây dựng môi trường đào tạo tiên tiến, hiện đại, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho kỷ nguyên mới. Học viện tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, triết lý và mô hình đào tạo theo hướng chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực và khả năng thích ứng của người học. Tập trung chuẩn hóa, hiện đại hóa và từng bước quốc tế hóa ở một số chương trình đào tạo, bồi dưỡng ở các trình độ, loại hình đào tạo; tăng cường áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng học tập thông minh trong dạy học, quản lý đào tạo và đánh giá chất lượng; đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng công tác tuyển sinh.

Hai là, tạo đột phá trong nghiên cứu khoa học, phát triển lý luận và tư duy chiến lược về bảo vệ an ninh quốc gia với tinh thần “an ninh chủ động”, “an ninh bao trùm”, “an ninh kiến tạo” và “kỷ luật thực thi”. Học viện xác định chuyển mạnh từ tư duy “thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu” sang “kiến tạo tri thức, phát triển lý luận, dẫn dắt nhận thức và tham gia giải quyết các vấn đề chiến lược của thực tiễn bảo vệ ANQG”. Tập trung xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu khoa học hiện đại, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học với đào tạo, tổng kết thực tiễn và phát triển học thuật nội sinh; chú trọng phát triển hạ tầng nghiên cứu hiện đại, các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, không gian đổi mới sáng tạo; từng bước làm chủ các hướng nghiên cứu công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và các lĩnh vực liên quan.

Ba là, xây dựng đội ngũ nhà giáo, nhà khoa học và cán bộ quản lý giáo dục có bản lĩnh, trí tuệ, tầm vóc và năng lực hội nhập. Học viện tập trung chuẩn hóa, nâng cao chất lượng toàn diện đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn sâu, phương pháp hiện đại, năng lực nghiên cứu tốt, thích ứng nhanh với yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế. Đồng thời, tập trung xây dựng đội ngũ nhà khoa học chất lượng cao, đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế, có khả năng tham gia giải quyết những vấn đề chiến lược của thực tiễn bảo vệ ANQG và phát triển lý luận nghiệp vụ an ninh trong thời kỳ mới.

Bốn là, đổi mới mô hình quản trị đại học theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, thông minh và hiệu quả. Học viện tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị phù hợp với định hướng phát triển thành cơ sở đào tạo, nghiên cứu hiện đại, đổi mới sáng tạo, đa ngành, đa lĩnh vực; bảo đảm vừa giữ vững nguyên tắc, kỷ cương của một cơ sở giáo dục trong lực lượng vũ trang, vừa tiếp cận các chuẩn mực quản trị đại học tiên tiến, lấy chất lượng, hiệu quả, tính chuyên nghiệp và năng lực đổi mới làm trung tâm.

Năm là, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, xây dựng Học viện số, giáo dục số. Học viện xác định đẩy mạnh chuyển đổi số một cách toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và lộ trình phù hợp; lấy dữ liệu làm tài nguyên cốt lõi, lấy hạ tầng số làm nền tảng, lấy con người số làm trung tâm và lấy hiệu quả phục vụ đào tạo, nghiên cứu làm mục tiêu xuyên suốt. Tiếp tục tập trung hoàn thiện hạ tầng số đồng bộ, hiện đại đi đôi với phát triển nguồn nhân lực số góp phần xây dựng Học viện phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, an toàn và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Sáu là, tạo dựng nền tảng cơ sở vật chất, kỹ thuật đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài. Học viện tiếp tục đầu tư, xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở vật chất, hậu cần - kỹ thuật theo hướng đạt chuẩn cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia, bảo đảm đồng bộ các yêu cầu về đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, quản trị đại học, học tập, huấn luyện và phát triển lâu dài. Trọng tâm là xây dựng hạ tầng tiên tiến, đồng bộ, thông minh, xanh và bền vững, trong đó công nghệ giữ vai trò nền tảng để tối ưu năng lực quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo và hiện đại hóa hoạt động nghiên cứu.

Tự hào với những thành tựu trong 80 năm xây dựng và phát triển, với truyền thống anh hùng và sự quan tâm của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Lãnh đạo Bộ Công an, cán bộ, giảng viên, học viên Học viện An ninh nhân dân nguyện luôn đoàn kết, vững chí, bền lòng, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, giữ vững và phát huy tốt truyền thống tốt đẹp, giá trị cốt lõi của Học viện An ninh nhân dân - C500 Anh hùng./.