Ngày 27/7 hằng năm đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam. Đây không chỉ là ngày để tưởng nhớ về những người đã hiến dâng xương máu vì độc lập, tự do của dân tộc mà còn là dịp nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, về nghĩa cử cao đẹp của một dân tộc luôn biết trân trọng quá khứ và những hy sinh vì sự trường tồn của đất nước.

Lợi dụng thời điểm này, các thế lực thù địch, phản động, các phần tử cơ hội chính trị đẩy mạnh các hoạt động chống phá, vu khống, xuyên tạc chủ trương, chính sách đối với thương, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng, chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Trên không gian mạng, các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến dịch vu cáo nhằm hạ thấp vai trò, kêu gọi hủy bỏ Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, phủ nhận những cống hiến, hi sinh của các tầng lớp nhân dân Việt Nam trong công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ toàn vẹn chủ quyền, lãnh thổ của Tổ quốc.

Chúng tung ra những luận điệu xuyên tạc rằng, cuộc chiến ở Việt Nam là “cuộc nội chiến huynh đệ tương tàn”; “không có kẻ thua, người thắng, chỉ nhân dân là chịu thiệt thòi”; “cuộc chiến tranh ở Việt Nam là không cần thiết và hoàn toàn có thể tránh khỏi”… Từ đó, chúng đổ lỗi Đảng, Nhà nước đã “hành động sai” dẫn tới hàng triệu người chết, hàng triệu người mang thương tật, gia đình ly tán, đất nước bị tàn phá, tụt hậu…

Đối với Chiến dịch 500 ngày đêm, các đối tượng bôi nhọ việc cán bộ, chiến sĩ đi tìm hài cốt, liệt sĩ, thu thập mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chỉ là “làm màu”, “đánh bóng”, thậm chí quy chụp là “chiêu trò tuyên truyền”, phung phí tiền của. Từ đó, các đối tượng đưa ra luận điệu rằng, với chi phí đó có thể xây dựng được bệnh viện, trường học cho vùng sâu, vùng xa.

Những nội dung có tính bóp méo và ngụy biện lịch sử nói trên có thể tác động mạnh đến thế hệ trẻ những người sinh ra sau chiến tranh chưa thấu hiểu được hết hi sinh mất mát từ thế hệ cha anh đi trước, dẫn đến những lệch lạc về nhận thức, thậm chí hiểu sai lệch về giá trị và ý nghĩa lịch sử và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc ta trong những ngày tháng 7 này.

Với bản chất chống phá, các tổ chức thù địch, phản động đã thêm thắt và đưa ra những thông tin sai lệch, vu cáo Việt Nam đàn áp, phân biệt đối xử, bỏ mặc những người thương tật thuộc chính quyền Việt Nam Cộng hoà cũ. Từ đó các đối tượng còn đòi hỏi Đảng, Nhà nước “cần đối xử công bằng đối với thương, phế binh Việt Nam Cộng hoà”.

Trong nhiều năm qua, các tổ chức phản động lưu vong, tổ chức khủng bố như Việt Tân, Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời… đã triệt để lợi dụng số thương, phế binh thuộc chính quyền Việt Nam Cộng hoà cũ đang sinh sống tại Việt Nam để làm bình phong thực hiện mưu đồ chính trị chống phá với luận điệu đòi hỏi chỉ khi nào Đảng Cộng sản Việt Nam từ bỏ quyền lãnh đạo đất nước, chỉ khi nào Việt Nam lựa chọn đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập mới có thể thực hiện việc hòa hợp, hòa giải dân tộc.

Các đối tượng phản động còn lợi dụng các trường hợp khiếu kiện, bất mãn nhằm kêu gọi, tập hợp những đối tượng chống đối để lập ra các câu lạc bộ, hội, nhóm xã hội dân sự từ đó kích động biểu tình, viết thư ngỏ đòi yêu sách hòng gây rối an ninh trật tự. Đặc biệt, lợi dụng các hoạt động giải phóng mặt bằng tại một số nơi trong cả nước để phục vụ xây dựng những công trình hạ tầng trọng điểm thời gian qua, thông qua AI và công nghệ Deepfake, các thế lực thù địch đã dựng lên những video, bài viết, hình ảnh đau khổ của những người cựu chiến binh, gia đình, thân nhân liệt sĩ để vu cáo chính quyền đối xử bất công, đàn áp, cướp đất… tán phát rộng rãi trên không gian mạng. Nếu như người dùng không có những thông tin chính thống thì thật khó để phân biệt thật, giả đối với những thông tin sai trái trên.

Mục đích các thế lực thù địch, phản động là khéo léo lồng ghép nhắc lại sự kiện lịch sử theo hướng xuyên tạc, đánh tráo khái niệm, đăng tải nhiều bài viết, video bình luận lịch sử trên không gian mạng với luận điệu xới lại điệp khúc cũ, coi cuộc chiến tranh chống Pháp, Mỹ và các thế lực tay sai để giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập của nhân dân ta là cuộc "chiến tranh ý thức hệ, huynh đệ tương tàn", "miền Bắc cưỡng chiếm miền Nam" để từ đó đi đến đồng nhất nghĩa vụ thiêng liêng cao cả của lực lượng cách mạng với những kẻ cầm súng giúp sức cho ngoại bang đều là liệt sĩ - tử sĩ.

Đây là thủ đoạn đánh tráo khái niệm quen thuộc: cố tình không nhìn vào giá trị của tinh thần hành động vì dân, vì nước mà chỉ nhằm gieo rắc sự ngờ vực đối với mọi hoạt động có sự tham gia của lực lượng vũ trang. Luận điệu này càng cho thấy rõ bản chất chống phá, thù địch và thiếu thiện chí.

Đạo lý uống nước nhớ nguồn và cầu nối xoa dịu những đau thương

Ngay trong những năm đầu kháng chiến, dù điều kiện vô cùng khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh 20/SL ngày 16/2/1947 quy định chế độ hưu bổng thương tật, tử sĩ, là tiền đề cho chính sách người có công ngày nay. Đến năm 1947, Người chỉ đạo chọn ngày 27/7 làm Ngày Thương binh toàn quốc - khẳng định rõ truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” được thể chế hóa bằng chính sách cụ thể của Nhà nước.

Đến nay, Việt Nam đã xác lập một hệ thống chính sách toàn diện, nhất quán và liên tục hoàn thiện nhằm chăm sóc, hỗ trợ, tạo điều kiện để người có công và thân nhân có cuộc sống ngày càng tốt đẹp. Đặc biệt, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/7/2021 đã đánh dấu bước phát triển quan trọng về mặt pháp lý trong việc xác lập quyền lợi, nghĩa vụ và chính sách ưu đãi với 12 nhóm đối tượng người có công. Cùng với đó là các văn bản hướng dẫn đồng bộ, tạo hành lang pháp lý vững chắc và minh bạch.

Xuất phát từ truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa"; từ mong muốn của thân nhân liệt sĩ và nhân dân, ngày 02/4/2026, tại di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Chiến dịch có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc; là sự cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về thực hiện chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của toàn dân đối với những người đã hy sinh vì đất nước; đồng thời là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Việc tìm hài cốt liệt sĩ cũng là đi tìm lại một phần ký ức của đất nước. Xác định danh tính liệt sĩ là trả lại cho các anh, các chị điều thiêng liêng nhất của một con người: Một cái tên, một quê quán, một gia đình, một nơi để trở về trong lòng người thân và trong lòng Tổ quốc. Một liệt sĩ được gọi đúng tên không chỉ là niềm an ủi của một gia đình, mà còn là sự đầy đặn hơn của lịch sử dân tộc. Một nấm mộ được bổ sung thông tin không chỉ làm ấm lòng thân nhân mà còn làm sáng thêm đạo lý của một đất nước không bao giờ quên người đã hy sinh vì mình.

Bên cạnh đó, Việt Nam còn phối hợp với các cơ quan chức năng Hoa Kỳ trong trao đổi thông tin, xử lý ô nhiễm dioxin tại một số sân bay, đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt bộ đội Việt Nam mất thông tin, mất tích và nâng cao năng lực giám định ADN. Đồng thời tìm kiếm hài cốt và quân nhân Hoa Kỳ mất tích tại Việt Nam.

Tính đến ngày 13/12/2025, tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội), Việt Nam và Hoa Kỳ phối hợp tổ chức lễ trao trả hài cốt quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam (MIA) lần thứ 171. Đây là đợt trao trả cuối cùng trong năm 2025, dấu mốc kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ (1995-2025) và 40 năm hoạt động hỗn hợp đầu tiên tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích (1985-2025).

Chính nhờ sự hợp tác bền bỉ và thiết yếu đó đã giúp cơ quan chức năng hai nước tìm kiếm được gần 750 trường hợp người Mỹ mất tích trong chiến tranh tại Việt Nam, đưa hài cốt của họ trở về với gia đình, góp phần xoá nhoà đi những đau thương và gắn kết thêm cầu nối hữu nghị giữa hai nước.

Không chỉ có những người cựu binh quân đội Mỹ mà cả những người cựu binh thuộc quân đội Việt Nam Cộng hoà trước đây, những con người xưa kia ở bên kia chiến tuyến nhưng khi chiến tranh kết thúc, hoà bình lập lại, trở về với cuộc sống thường ngày góp sức xây dựng lại đất nước. Rất nhiều người trong số đó vẫn tiếp tục tham gia các cùng cơ quan chức năng, trực tiếp đi cùng các đoàn cất bốc, tìm mộ liệt sĩ hoặc cung cấp thông tin về những nơi chôn cất.

Có thể nói, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là hoạt động chính sách sau chiến tranh mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; xây dựng quân đội, hậu phương quân đội vững chắc và giữ vững ổn định chính trị-xã hội.

Tổng hợp nguồn CAND online.