Luật An ninh mạng năm 2025 (Luật số 116/2025/QH15) được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 10/ 12/ 2025. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/ 7/ 2026. Luật này thay thế Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Luật An ninh mạng năm 2018 kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.

Luật An ninh mạng năm 2025  gồm 08 Chương, 45 điều luật, có nhiều hơn 01 Chương và 02 Điều luật so với Luật An ninh mạng năm 2018, và có một số quy định mới như sau:

Một là, bổ sung quy định về an ninh dữ liệu. Khoản 3 Điều 2 quy định: “An ninh dữ liệu là sự bảo đảm chất lượng dữ liệu và các hoạt động xử lý, sử dụng dữ liệu trên không gian mạng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số quốc gia, tránh bị truy cập, sử dụng, tiết lộ, sửa đổi trái phép, phá hoại hoặc hành vi khác đe dọa hoặc gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”. Khoản 1 Điều 26 quy định: “Bảo đảm an ninh dữ liệu là tổng thể các biện pháp kỹ thuật, tổ chức và pháp lý nhằm bảo vệ dữ liệu, phòng, chống xâm phạm an ninh dữ liệu”. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành các biện pháp bảo đảm an ninh dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.

Hai là, bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp trong nước và nước ngoài khi cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet, các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam trong việc lưu trữ thông tin về địa chỉ IP, định đanh địa chỉ IP và cung công thông tin định danh địa chỉ IP. Điều 25 (Bảo đảm an ninh thông tin mạng) Khoản 2 điểm d quy định doanh nghiệp trong nước và nước ngoài khi cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet, các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam có trách nhiệm lưu trữ thông tin cá nhân của người sử dụng dịch vụ, dữ liệu do người sử dụng dịch vụ tạo ra, bao gồm: tên tài khoản, thời gian sử dụng dịch vụ, thông tin thanh toán phí sử dụng dịch vụ, địa chỉ IP truy cập và các dữ liệu liên quan khác trong thời gian theo quy định của pháp luật sau khi người dùng kết thúc việc sử dụng dịch vụ. Đồng thời, Điều 41 Khoản 5 quy định doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm định danh địa chỉ IP của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ internet; cung cấp thông tin định danh địa chỉ IP cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng để thực hiện biện pháp bảo vệ an ninh mạng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng tiến hành các hoạt động bảo vệ an ninh mạng.

Ba là, làm rõ trách nhiệm xử lý thông tin của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet và mạng xã hội nhằm bảo đảm an ninh thông tin mạng. Tại Điều 25 Luật An ninh mạng năm 2025 đã quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong nước và nước ngoài khi xử lý thông tin vi phạm pháp luật, xác thực thông tin và cung cấp thông tin trong thời hạn tối đa 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu hợp pháp của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Công an; trường hợp khẩn cấp đe dọa xâm hại an ninh quốc gia, yêu cầu ngăn chặn, xóa bỏ thông tin chậm nhất là 06 giờ. Quy định này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ngăn chặn tin giả, lừa đảo trực tuyến, thông tin độc hại và các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.

Bốn là, bổ sung các quy định nhằm kiểm soát những rủi ro phát sinh từ việc sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới. Luật An ninh mạng năm 2025 lần đầu tiên cấm sử dụng AI giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật hay để tạo lập, đăng tải, phát tán thông tin nhằm mục đích, tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam, xuyên tạc lịch sử, bịa đặt, vu khống, đưa thông tin sai sự thật nhằm xâm phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân (điểm g khoản 2 Điều 7). Quy định mới này trong Luật An ninh mạng năm 2025 thể hiện sự chủ động của các cơ quan nhà nước trong việc nhận diện hành vi vi phạm và chủ động ứng phó với các nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, an ninh cá nhân trên không gian mạng.

Năm là, tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em, người yếu thế trên không gian mạng. Luật An ninh mạng năm 2018 quy định về việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng tại Điều 29. Luật An ninh mạng năm 2025 quy định về phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng tại Điều 16, về phổ biến kiến thức về an ninh mạng cho trẻ em tại Điều 35, và xác định các hành vi thực hiện trên không gian mạng bằng việc sử dụng công nghệ thông tin, phương tiện điện tử xâm phạm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội bao gồm hành vi lạm dụng tình dục trẻ em. Ngoài ra, Luật An ninh mạng năm 2025 còn bảo vệ những người yếu thế khác trên không gian mạng như người cao tuổi, người khó khăn trong nhận thức được ưu tiên phổ biến kiến thức về an ninh mạng để nâng cao khả năng tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trên không gian mạng (Điều 35).

Luật An ninh mạng năm 2025 được ban hành đánh dấu bước phát triển lớn trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ an ninh mạng trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đặc biệt là đã khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trong quản lý nhà nước về an ninh, an toàn thông tin mạng trong Luật An toàn thông tin mạng 2015 và Luật An ninh mạng 2018. Đồng thời, nhiều quy định trong Luật đã nội luật hoá nhiều nội dung cốt lõi của Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) mà Việt Nam là nước chủ nhà đăng cai Lễ mở ký năm 2025.

                                                                             Khoa Luật - Học viện ANND.